Do udziału w seminarium w szczególności zachęcamy studentów archeologii oraz etnologii i antropologii kulturowej.
Interdyscyplinarne badania i ich rezultaty
Interdyscyplinarne prace naukowe przeprowadzone w latach 2022–2024 w ramach projektu pt. „Nauka dla społeczeństwa, społeczeństwo dla nauki w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach” (woj. opolskie) pozwoliły na dokonanie wielu ważnych odkryć i poczynienie licznych ustaleń dotyczących historii, etnografii oraz archeologii tego wyjątkowego krajobrazu poobozowego. Wymiernym dowodem jest szereg publikacji, w tym również w prestiżowych, zagranicznych czasopismach branżowych, w których kolejne problemy badawcze były prezentowane szerokiemu gronu odbiorców.
Międzynarodowy wymiar i znaczenie realizowanych badań niestety wiązał się z powstaniem zaledwie kilku publikacji naukowych oraz popularnonaukowych w języku polskim. Celem wystąpienia jest ogólne omówienie wykonanych badań oraz prezentacja monografii, która powstała na ich podstawie. To pierwsza tego rodzaju publikacja w polskiej archeologii.
Archeologia wobec trudnego dziedzictwa
Miejsce Pamięci Narodowej w Łambinowicach jest krajobrazem niezwykłym i niepowtarzalnym, w którym splata się trudna i bolesna historia drugiej połowy XIX w. i pierwszej połowy XX w. Obozy po kolejnych konfliktach zamykano, infrastrukturę rozbierano lub adaptowano na inne cele. Materialne ślady tej skomplikowanej przeszłości nadal są skrywane przez okoliczne lasy. Całe dekady badań historycznych pozwoliły na poznanie wielu aspektów tej złożonej i trudnej przeszłości. Istnieją jednak takie jej fragmenty, o których źródła nie zachowały się do naszych czasów lub milczą.
W tych właśnie obszarach archeologia może odegrać istotną rolę, znacząco uzupełniając swoimi badaniami wiedzę o niedawnej historii. Archeologia to nie tylko narzędzie badawcze, ale także działanie społeczne i kulturowe, pomost pomiędzy przeszłością a tym, co z niej przetrwało do dziś. Dzięki tej dyscyplinie możliwe jest nie tylko uzupełnianie luk w materiale źródłowym, ale także tworzenie przestrzeni dialogu między nauką a lokalnymi społecznościami, pomiędzy pamięcią zbiorową a indywidualnym doświadczeniem.
Archeologia jako działanie społeczne
W tym właśnie sensie archeologia staje się nie tylko sposobem badania przeszłości, lecz również formą aktywnego współtworzenia jej znaczeń tu i teraz. I taka jej rola – uzupełniająca, integrująca i angażująca – była podstawą zaprezentowanego w tej monografii podejścia zastosowanego w badaniach Miejsca Pamięci Narodowej w Łambinowicach.
Publikacja „Archeologia i społeczeństwo w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach” stanowi istotny wkład w badania nad dziedzictwem trudnej przeszłości oraz rolą archeologii we współczesnym społeczeństwie.
