Jak połączyć etnografię i archeologię, by lepiej zrozumieć przeszłość i krajobraz?
Odpowiedzi na to pytanie szukali uczniowie Szkoły Podstawowej im. Władysława Broniewskiego w Dąbrowie Zielonej (woj. śląskie) podczas spotkania z WIKTORIĄ BEDNARSKĄ, naszą studentką i absolwentką Instytutu Archeologii UŁ.
Zajęcia poświęcone były etnoarcheologii na przykładzie badań prowadzonych na terenie klasztoru św. Anny w Aleksandrówce, gdzie naukowcy z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego (kierownik: dr Olgierd Ławrynowicz) w latach 2022–2025 prowadzili prace archeologiczne.
Badania dotyczą niemieckiej zbrodni wojennej popełnionej na 28 polskich cywilach w pierwszych dniach września 1939 r. na terenie klasztornym. Prace archeologiczne są efektem wieloletniej współpracy ze społecznością lokalną gminy Przyrów, zapoczątkowanej podczas realizacji projektu „Miejsca pamięci i zapomnienia. Badania interdyscyplinarne północnych terenów Jury Krakowsko-Częstochowskiej” (2014–2019), w którym brała udział m.in. dr Aleksandra Krupa-Ławrynowicz z naszego Instytutu. To w trakcie realizowanych wówczas badań etnograficznych usłyszeliśmy o tej lokalnej historii. Od tego czasu archeolodzy prowadzili badania na terenie klasztoru, a my zaczęliśmy przeprowadzać wywiady z siostrami zakonnymi oraz mieszkańcami Aleksandrówki i Świętej Anny, dokumentując zachowane wspomnienia i lokalne narracje.
A to nie wszystko!
Doświadczenia zdobyte podczas tych badań stały się inspiracją do powstającej pod kierunkiem dr Aleksandry Krupy-Ławrynowicz pracy magisterskiej Wiktorii Bednarskiej pt. „Etnoarcheologia współczesności jako perspektywa integrująca. Przykład badań na terenie klasztoru św. Anny w Aleksandrówce”.
