Gorąco i z absolutną pewnością zapraszamy na Seminarium Antropologii Feministycznej, wydarzenie organizowane m.in. przez prof. Ingę Kuźmę i dr Ruxandrę Anę, czyli badaczki z naszego Instytutu.
Szczegóły poniżej:
Pierwszą gościnią będzie Antonina Stasińska-Syska (IEiAK UW)
Etnografia związków niemonogamicznych. Strategie i praktyki kobiet w Polsce
Celem niniejszego wystąpienia jest analiza doświadczeń, strategii oraz codziennych praktyk kobiet w Polsce funkcjonujących w relacjach wykraczających poza dominującą normę mononormatywności. Choć w ostatnich latach konsensualna niemonogamia – obejmująca takie formy jak poliamoria czy związki otwarte – zyskuje na popularności w kulturze masowej i mediach, w polskim kontekście nauk społecznych, a zwłaszcza antropologii, pozostaje zjawiskiem mało rozpoznanym. Prezentowane badania, przeprowadzone w latach 2019–2025, mają na celu wypełnienie tej luki poprzez osadzenie niemonogamii w specyficznej ramie kulturowej współczesnej Polski, gdzie konserwatywny dyskurs katolicki współistnieje z wartościami neoliberalnymi oraz dynamicznie rozwijającą się kulturą terapeutyczną.
Materiał badawczy, na którym będę się opierać, został zgromadzony za pomocą metody wielostanowiskowych badań etnograficznych, obejmujących pogłębione wywiady z kobietami w wieku od 27 do 63 lat oraz rozmowy z ekspertami i ekspertkami z zakresu psychologii i seksuologii. Zastosowanie perspektywy antropologii feministycznej oraz refleksyjnej pozwoliło na naświetlenie relacji władzy, uwrażliwienie na nie oraz zrozumienie intersekcjonalnej sytuacji badanych kobiet. Dzięki długotrwałej obserwacji uczestniczącej możliwe było wydobycie oddolnej wiedzy, która umożliwia redefinicję fundamentalnych pojęć, takich jak rodzina, miłość, zazdrość czy zdrada.
W trakcie wystąpienia przedstawione zostaną kluczowe wnioski wyłonione z materiału terenowego. Pierwszym z nich jest brak języka do opisu relacji niemonogamicznych oraz konsekwencje tego deficytu dla tożsamości kobiet. Kolejnym istotnym aspektem są strategie zarządzania widocznością i niewidzialnością, będące jednocześnie taktyką mikrooporu, chroniącą przed społeczną stygmatyzacją. Analizowany jest również wpływ indywidualizmu oraz narzędzi kultury terapii na budowanie autonomii w relacjach. Ważnym elementem badań jest także wskazanie na związek między neuroróżnorodnością a skłonnością do kontestowania sztywnych norm społecznych w obszarze intymności.
Wyniki badań dowodzą, że mimo hegemonii konserwatywnego dyskursu polska rzeczywistość społeczna ulega procesom transformacyjnym. Postępująca sekularyzacja oraz selektywne podejście do religii tworzą przestrzeń dla alternatywnych modeli życia. Choć kobiety żyjące w niemonogamii mierzą się z brakiem systemowego wsparcia, ich codzienne praktyki stanowią formę oddolnego podważania tradycyjnego modelu rodziny nuklearnej. Konsensualna niemonogamia w polskim wydaniu jawi się jako zjawisko ambiwalentne: z jednej strony stanowi znaczące wyzwanie emocjonalne, z drugiej zaś jest wzmacniającą formą mikroemancypacji i sygnałem postępującej redefinicji relacyjności.
Polecana lektura:
Antonina Stasińska (2024), "Doing Mothering in Non-Monogamous Relationships: Strategies and Practices of Women in Poland", Slovak Ethnology. 72(3): 307-328.
mgr Antonina Stasińska-Syska
Antropolożka, absolwentka studiów licencjackich i magisterskich w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej oraz studiów doktoranckich w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Jej droga naukowa rozpoczęła się od badań z zakresu antropologii miasta, w których analizowała percepcję procesów rewitalizacyjnych Placu Szembeka na warszawskim Grochowie oraz polityczne aspekty estetyki przestrzeni miejskiej. W ramach studiów magisterskich, ukończonych z wyróżnieniem, podejmowała zagadnienia z obszaru antropologii migracji i emocji, koncentrując się na strategiach i praktykach transnarodowych związków na odległość. Obecnie złożyła rozprawę doktorską opartą na badaniach prowadzonych w ramach projektu „Etnografia intymnych relacji niemonogamicznych – doświadczenie, strategie, praktyki. Perspektywa kobiet”, poświęconą analizie związków niemonogamicznych w Polsce.
Wydarzenie organizowane przez antropolożki: dr. Renatę Hryciuk (IEiAK UW), prof. Ingę Kuźmę (IEiAK UŁ) i dr Ruxadnrę Anę (IEiAK UŁ) we współpracy z socjolożką dr Izą Desperak (IS UŁ) z Insterdyscyplinarnego Seminarium Gender.
Seminarium ma charakter zamknięty, będzie odbywało się w trybie miesięcznym, w poniedziałki o godz. 17.00 na platformie google meets.
Osoby zainteresowane uczestnictwem prosimy o przesyłanie zgłoszeń na adres:
semantropfem2026@gmail.com
Pierwsze seminarium odbędzie się 26.01.26 o godz. 17.00
